Paulownia

Kökeni

Mavi çan ağacı (Paulownia tomentosa), olarak adlandıralan bu ağaçtır. İlk olarak Çinde ortaya çıkmıştır. Hupeh, Kiangsi ve Honan bölgelerinde yoğun olarak görülmektedir. Süs ve Orman ağacı  olarak Japonya ve bazı adalarda ve açık alanlarda ekilidir.

Avrupa’ya Blue Bell ağacı 19. yüzyılın ilk yarısında ulaşmıştır. Bavyeralı  doktor  ve botanikçi Philipp Franz von Siebold (Hollanda Doğu Hindistan Şirketi’nin hizmetinde bir askeri doktor) tarafından yüzyılın başlarında keşif edilmiştir.

Doğa  tutkunu olan Siebold Doğu Asya ülkelerinde  gittiği gezilerde  ve Japonya’da yaşadığı yıllarda bu ağacı görmüştür. Avrupa’ya Leiden Hollanda kentinde kurulan botanik bahçesine bu bitkiyi götürmüştür. Hollanda Kraliçesi Anna Paulownia, Rus Çarı Paul’ün kızı ve II. Wilhelm’in eşi idi. Bu ağaçların yaygınlaştırılmasına katkıda bulunmuştur. İngilizcede Siebold Blue Bell ağacı olarak adlandırırken . “İmparatoriçe ağacı”, “Prenses Ağacı” veya”İmparatoriçe Ağacı” isimleri ilede bilinir. Botanik litaretürüne göre  , Alman Adı Paulownie kullanılır.

Japonya’da, mavi çan orman ağacı önemli bir konuma sahiptir.. Çok hızlı büyümesine rağmen çok sert ve dayanıklı aynı zamanda  hafif bir üründür.. Çok düşük ısı iletkenliği vardır ve bu nedenle de yalıtım amaçlı, evlerin  pencere yapımında ve iç dekorasyonda kullanılır.

Paulownia genellikle hızlı büyür ve kısa sürede 12 ila 15 metre yüksekliğe ulaşır. Gevşek yapılı, yuvarlak ve hafif bir yapısı vardır.. Sürgünleri oldukça kalındır, sert görünümlü ve gri-kahverengi renklerde kabuğu vardır. Hafif zeytin yeşili renktedir. Sürgün uçları kışın sık sık don ile karşılaştığından dallar çatallıdır. Çatallardan biri daha çok gelişim gösterir. Özellikle genç ağaçlar çok hızlı bir şekilde yıl boyu yaklaşık bir metre büyürler. Daha sonra, büyüme yılda yaklaşık 40 santimetre düşer.

Ortalama ömrü 70 yıl olup, 5 yılda ekonomik kesime gelebilmekte ve ertesi yıl kesim yerinden tekrar sürmektedir. Dolayısıyla bir kere dikim yapıldıktan sonra aynı bitkilerden 60-70 yıl kadar verim elde edilebilmektedir.

Çok hızlı büyümesi, güzel kokulu çiçekleri, dekoratif geniş yaprakları, düzgün gövde yapısı, çok miktarda oksijen üretimi ve erezyonu önleme kabiliyeti, Paulownia ağacının peyzaj düzenlemelerinde, parklarda, fabrika alanlarında, çiftliklerde ve daha pek çok uygulama alanlarında tercih edilmesinin başlıca nedenleri arasındadır.

Dönmeye, bel vermeye, çatlamaya ve deformasyona en dayanıklı ağaç türüdür. 

Çin’de 100 yıllık evler hala kullanılmaktadır. Çürümeye çok dirençlidir ve zararlılara karşı dayanaklıdır. Üzerine yazı yazılabilir. Japonya’da kartvizit olarak kullanan bir çok kişi vardır. Hafiflik ve yüksek rezonans kabiliyeti sayesinde müzik aletleri yapımında kullanılıyor.
Kavak ağacının pamuksu polenleri gibi bazı insanlar için alerjik ve çevre kirletici uçucu organizmaları yoktur. Süs eşyası yapımlarında ve model uçak yapımında aranan bir ağaçtır. Meyveleri alternatif tıp uygulamalarında astım ve tansiyon tedavilerinde kullanılıyor. Sebze ve meyvecilik yapılan alanlarda meyve ve sebze ürünleri için en ideal ambalaj ve paketleme malzemesidir. Kokusuz, tatsız ve hafiftir.